Bệnh viện Chỉnh hình và Phục hồi chức năng Thành Phố Hồ Chí Minh
Banner Top
Tin tức | Tin Nội Bộ

NGỘ ĐỘC THUỐC TÊ

Cập nhật: 2018-09-27 09:54:53 Xem: 145

ĐẶT VẤN ĐỀ

• Từ trước đến nay chúng ta gần như mặc định các tai biến của thuốc tê là do dị ứng hay sốc

phản vệ.

• Vài năm nay, vấn đề ngộ độc thuốc tê được đưa ra.

• Hiện nay sự việc khá ồn ào vì không thống nhất với TT 51/BYT.

 

THỰC CHẤT VẤN ĐỀ NHƯ THẾ NÀO?

• Có sốc phản vệ bên cạnh ngộ độc thuốc tê hay không?

• Phân biệt 2 hiện tượng này như thê nào?

• Điều trị chúng ra sao?

• Những điều không hợp lý trong xử lý NĐTT của BYT là gì?

• Vấn đề dự phòng

             Chúng tôi xin được cùng bàn luận…

 

ĐỊNH NGHĨA THUỐC TÊ

• Thuốc tê là những chất có tác dụng làm mất cảm giác (đau, nhiệt độ, sờ mó) tạm thời ở một

vùng cơ thể và không làm mất chức năng vận động.

 

PHÂN LOẠI
Có 2 nhóm:

• Amino ester: novocaine, chloprocaine, tetracaine…

• Amino amide: lidocaine, bupivacaine, chirocaine…

• Do độc tính, chỉ còn lidocaine và bupivacaine được sử dụng, đều thuộc nhóm amide.

 

MỘT SỐ KHÁI NIỆM

• Dị ứng là phản ứng bất thường của cơ thể với một chất nào đó, được gọi chung là dị nguyên.

• Mức độ trầm trọng của dị ứng gọi là sốc PV.

• Dị nguyên là những chất có bản chất kháng nguyên (sinh KT) hoặc không kháng nguyên, có

khả năng gây nên trạng thái dị ứng (kích thích tạo kháng thể đặc hiệu IgE).

• Kháng nguyên là một vật lạ mà khi tiếp xúc với hệ miễn dịch của cơ thể thì kích thích gây miễn

dịch đặc hiệu chống lại kháng nguyên.

• Vật lạ:

+ protein,

+ một polysaccharide,

+ hay bất cứ loại phân tử nào mang các phân tử hapten gắn với một protein chuyên chở.

• Hapten là phân tử nhỏ (tự nhiên hay nhân tạo) một mình không có khả năng gây ra đáp ứng

miễn dịch, nhưng khi kết hợp với proteine chuyên chở thì có thể gây đáp ứng.

• Như vậy hapten có tính đặc hiệu, nhưng không có tính sinh miễn dịch.

 

NHƯ VẬY

•Với thuốc tê, vì không phải là proteine, cũng không phải là polysaccharide, vì thế khả năng gây

ra phản vệ là rất rất thấp.

• Tuy nhiên, qua cơ chế hapten thì chuyện gì cũng có thể xảy ra.

 

BẰNG CHỨNG CỦA DỊ ỨNG

• Rất nhiều ca đã được cấp cứu thành công

• Có lẽ cũng do đó là dạng nhẹ của NĐTT?

 

NGỘ ĐỘC THUỐC TÊ

• Ngộ độc thuốc tê là tình trạng bệnh lý xảy ra do một lượng thuốc tê đi vào máu gây ra triệu

chứng với nhiều mức độ trên 2 hệ thống chính là tim mạch và thần kinh, do quá liều và/hoặc do

tác dụng phụ của thuốc hay do yếu tố cơ địa của BN gây ra.

 

ĐỊNH NGHĨA KHẲNG ĐỊNH

• NĐTT không chỉ hoàn toàn do quá liều: bất kể liều nào,

• Không nhất thiết phải qua đường máu trực tiếp: bất kể đường nào,

• Không nhất thiết xảy ra tức khắc: bất cứ lúc nào.

 

NHẬN BIẾT NHANH

• Có sử dụng thuốc tê

• Lơ mơ, kích thích (gồng người), co giật

• Mạch chậm, rối loạn nhịp, tụt huyết áp không phù hợp với bệnh cảnh lâm sàng,

• Dị cảm, loạn cảm, thời gian tê kéo dài…

→ Phải luôn xem các BN có M, HA, TK, không ổn định rằng liệu BN có bị NĐTT hay không?

 

LIPIDE EMULSION THERAPY-LET

• 1998: BS Winberg, người đầu tiên nghĩ ra điều trị NĐTT bằng lipide (lipide emulsion therapy for

local anesthetic systemic toxicity- LET for LAST).

• 2006: trong tình huống tuyệt vọng, Rosenblast áp dụng trên người và thành công.

• Về cơ chế: do thuốc tê tan trong mỡ→ kéo thuốc tê ra khỏi TB (wash out). Nay: ổn định MTB

nhiều hơn.

 

SỬ DỤNG LIPIDE

• Tuy nhiên, ngay ở Mỹ, việc SD lipide cũng chỉ dừng lại với cấp cứu ngưng tim do NĐTT TT

(LET for LAST).

• Còn ở VN: sử dụng lipide cho tất cả các biến cố trong quá trình gây tê (lipide emulsion therapy

for local anesthesia reversal- LET for LAR) đầy sáng tạo.

 

TRONG TƯƠNG LAI

• Sử dụng LET như một liệu pháp hoá giải thuốc tê, nhất là cho các phẫu thuật trong ngày.

• BS Joseph Eldor (Jerusalem, Israel) ví Intralipid như một viên đạn thần kỳ (Magic Bullet).

• Cơn bão lipide…

 

TRỞ LẠI VỚI THÔNG TƯ 51

Điều bất hợp lý:

• Hướng các thầy thuốc đến phản vệ (rất rất hiếm xảy ra) thay vì ngộ độc thuốc tê (rất thường

xảy ra): mất cơ hội cứu sống BN.

 

TRÍCH THÔNG TT 51…

… Adrenalin là thuốc thiết yếu, quan trọng hàng đầu cứu sống người bệnh bị phản vệ, phải

được tiêm bắp ngay khi chẩn đoán phản vệ từ độ II trở lên….

 

ĐỀ PHÒNG

• Hỏi tiền sử

• Tôn trọng liều tối đa

• Lưu ý chống chỉ định của thuốc tê

• Luôn luôn có đường truyền

• Bộ thuốc chống sốc

• Dung dịch lipide 20%

 

KẾT LUẬN

• Phản vệ với thuốc tê rất thấp, gần như không có,

• Sử dụng thốc tê dù bất cứ liều nào, bằng bất cứ đường nào cũng đều có thể gây nên ngộ độc

thuốc tê.

 

XIN CẢM ƠN

Tin tức liên quan
Bình luận

Video Giới Thiệu

KHAI TRUONG DVCSVT
Đặt Lịch Hẹn

viêm đại tràng, viêm đại tràng co thắt,đại tràng co thắt,hội chứng ruột kích thích (IBS), tiêu chảy, tiêu chảy cấp, nhiễm độc thức ăn, rối loạn tiêu hóa